GÖKSEL YILDIRIM/FUAT KABAKCI
- Türk savunma sanayisinin önde gelen kuruluşlarından ASELSAN, bu yıl sergilediği güçlü ihracat performansına yeni rekorlar ekledi. ASELSAN’ın uluslararası bir müşteriyle hava savunma sistemlerinin satışına ilişkin imzaladığı 1,1 milyar dolarlık ihracat sözleşmesi, şirketin küresel pazardaki büyümesinde yeni bir dönemin kapısını araladı.
Şirketin tarihindeki en yüksek tutarlı tek kalemli ihracat sözleşmesi olma özelliğini taşıyan anlaşma, 2026’da ivme kazanan dış satım performansını gösterirken, Türkiye’nin katmanlı hava savunma mimarisi kapsamında geliştirdiği teknolojilerin uluslararası pazardaki potansiyelini de gözler önüne serdi. ASELSAN, Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yaptığı duyuruda, uluslararası bir müşteriyle hava savunma sistemlerinin satışına yönelik toplam 1,1 milyar dolar değerinde ihracat sözleşmesi imzalandığını açıkladı.
Anlaşmanın hangi ülkeyle gerçekleştirildiği, kapsamına hangi sistemlerin dahil olduğu ve teslimatların ne zaman yapılacağına ilişkin detaylar ise paylaşılmadı. Sözleşme, ASELSAN’ın ihracat operasyonlarında ulaştığı hacmi göstermesi açısından önem taşıyor. Şirketin 2026’nın 9 aylık döneminde imzaladığı yeni ihracat sözleşmelerinin toplam değeri 1,9 milyar dolara ulaşırken, tek başına 1,1 milyar dolarlık bu yeni anlaşma söz konusu toplamın yarısından fazlasına denk geliyor.
ASELSAN, 9 aylık bilanço döneminin ardından açıklanan yeni sözleşmelerin de katkısıyla bu yıl yaklaşık 4,3 milyar dolarlık yeni ihracat hacmine erişti. ASELSAN, geçen yıl Polonya ile elektronik harp sistemlerinin doğrudan satışını içeren 410 milyon dolarlık anlaşma imzalayarak tek seferde gerçekleştirdiği en büyük dış satışı yapmıştı.
Şirket, bu yıl ekim ayında imzaladığı iki yeni ihracat sözleşmesiyle bu alanda yeni rekorlara ulaştı. Radar, İHA karşı tedbir ve komuta kontrol sistemlerine yönelik 442,5 milyon dolarlık sözleşme ile hava savunma sistemlerine ilişkin 488,5 milyon avroluk anlaşma, bu alandaki çıtayı daha da yükseltti. 1,1 milyar dolarlık sözleşme ise ihracat sözleşmesi büyüklüğü bakımından bu yıl kaydedilen üçüncü rekor oldu.
İhracatın ağırlığı artıyor ASELSAN’ın 2026 performansında öne çıkan gelişmelerden biri de yurt dışı satışlarının toplam gelirler içerisindeki payının yükselmesi oldu. Şirketin yılın 9 ayında elde ettiği hasılat, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28 artarak 151,5 milyar liraya çıktı. Aynı süreçte imzalanan yeni ihracat sözleşmelerinin toplam tutarı yüzde 34 yükselerek 1,9 milyar dolara ulaştı.
Toplam yeni iş hacmi 14 milyar dolara yükselirken, şirketin bakiye siparişleri de tarihinde ilk kez 30 milyar dolar seviyesini geçti. Gerçekleştirilen yurt dışı satışları da ihracatın büyümedeki etkisini ortaya koydu. ASELSAN’ın 2026’nın 9 ayında yurt dışı satışları, geçen yılın aynı döneminde yaklaşık 11,1 milyar lira olan seviyeden 26,9 milyar liraya yükseldi.
Böylece yurt dışı satışlarında yüzde 142,5 oranında artış gerçekleşti. İhracatın toplam hasılat içerisindeki payı da yüzde 9,4’ten yüzde 17,7’ye çıktı. Yurt dışı satışlarındaki yükseliş; gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesi, yüksek teknoloji temelli ürünlerin daha geniş bir müşteri kitlesine ulaştırılması ve üretim kapasitesinin büyütülmesi açısından da önem taşıyor.
Hava savunma sistemlerine yönelik talep etkili oluyor ASELSAN’ın ihracat performansındaki artışta, başta hava savunma olmak üzere elektronik harp, radar, güdümlü mühimmat ve insansız sistemlere yönelik küresel talep etkili oluyor. Başta Rusya-Ukrayna Savaşı olmak üzere son dönemde meydana gelen çatışmalar, hava savunma sistemlerinin ülkelerin savunma planlamalarındaki konumunu daha da güçlendirdi.
İnsansız hava araçlarının, seyir füzelerinin ve farklı irtifa ile hızlarda ilerleyen hava tehditlerinin yaygınlaşması, ülkeleri tek bir sisteme dayalı yapı yerine birbirini tamamlayan katmanlardan oluşan hava savunma mimarilerine yönlendiriyor. Bu değişim, yalnızca önleyici füzelerin kullanılmasını değil; tehditleri erken safhada belirleyen radarların, elektro-optik algılayıcıların, komuta kontrol sistemlerinin, elektronik harp çözümlerinin ve yakın hava savunma silahlarının koordineli biçimde çalışmasını zorunlu kılıyor.
ASELSAN’ın radar, algılama, elektronik harp, komuta kontrol ve silah sistemleri alanlarında sahip olduğu birikim, şirketin bu ihtiyaçlara farklı katmanlarda çözüm geliştirmesine imkan veriyor. Bu yaklaşım, tek başına ürün satışlarının yanı sıra birden fazla bileşenin beraber sunulduğu entegre sistemlerin ihracatı bakımından da fırsat yaratıyor.
Türkiye’nin yerli hava savunma sistemleri geliştirme sürecinde kazandığı mühendislik deneyimi ve üretim yeteneği, ASELSAN’ın bu pazardaki rekabet gücünü artıran unsurlar arasında yer alıyor. ÇELİKKUBBE bileşenleri ihracata güç katıyor ASELSAN’ın hava savunma ihracatında öne çıkan güçlü yönlerinden biri, farklı tehdit tiplerine ve operasyonel gereksinimlere yanıt verebilen kapsamlı bir ürün ailesine sahip olması.
Kısa ve orta irtifa hava savunmasında HİSAR ailesi, namlulu silahlarla füze tabanlı sistemleri bir araya getiren hibrit çözümlerde GÜRZ, yakın hava savunmasında ise KORKUT öne çıkan sistemler arasında bulunuyor. Erken ihbar ve takip radarları, elektronik harp çözümleri, komuta kontrol altyapıları ile insansız hava araçlarına karşı geliştirilen teknolojiler de ASELSAN’ın hava savunma alanındaki ürün ekosistemini tamamlıyor.
Türkiye’nin ÇELİKKUBBE yaklaşımı çerçevesinde geliştirilen bu kabiliyetler, farklı sensörler ile silah sistemlerinin ortak bir mimari içinde birlikte çalışması esasına dayanıyor. Böylece hava savunması yalnızca hedefe müdahale eden bir silah sistemi olarak değil; tespit, teşhis, takip, karar alma ve angajman aşamalarını bir araya getiren bütünleşik bir yetenek şeklinde değerlendiriliyor.
Hava savunma sistemlerinin ihracatı, uzun vadeli iş birlikleri kurulması açısından da potansiyel taşıyor. Bu tür sistemlerde süreç yalnızca ilk teslimatla sınırlı kalmıyor; eğitim, bakım, yedek parça, yazılım güncellemeleri, modernizasyon ve sistem entegrasyonu gibi başlıklarda da devam eden ihtiyaçlar oluşabiliyor. Bu tablo, ihracatın zaman içerisinde yeni sözleşmelerle desteklenmesine imkan sağlayabiliyor.
